Vladimir Mixayloviç Kozlov

Vladimir Mixayloviç Kozlov son dərəcə istedadlı musiqiçi idi. Onların tanışlığının başlanqıci 1925-ci ildə, Qara Qarayev konservatoriya yanında musiqi məktəbində oxuduğu zamandan başlayıb. (V. M. Kozlov o zaman konservatoriyanın həm fortepiano, həm tarix-nəzəriyyə fakultələrində təhsil alırdı.) İstər pianoçu, istər pedaqoq kimi V. M. Kozlovun respublikada o zamankı konsert həyatının canlanmasında sanballı yeri var idi. Kozlov ilk növbədə konsertmeyster kimi tanınmışdı və sozün tam mənasında SSRİ-də ən öncül müşayiətçi – pianoçulardan biri sayılırdı.

Q. Qarayev V. M. Kozlovun Azərbaycandan çox-çox üzaqlarda tanınmasını yüksək qiymətləndirirdi. Bu haqda o belə demişdi: “O Bakıda çıxış etmiş bütün artistlərlə çalmışdı və çoxları bilirdi ki, Bakıya akkompaniatorsuz da yollanmaq olar”.

Q. Qarayevin yaradıcılıqında ilk sayda V. M. Kozlovun adı ilə bağlı əsərlərdən onun dünyadan köşdüyü 1960-cı ildə yazılmış və xatirəsinə həsr olunmuş Violino ilə fortepiano üçün Sonatanı göstərmək olar.

Leopold Moritseviç Rudolf (1877-1938)

Leopold Moritseviç Rudolf 1901-ci illərdə Moskva konservatoriyasını S. İ. Taneyevin bəstəkarlıq sinfi üzrə bitirib. 20 illik zaman kəsimində Saratovda sonralar konservatoriyaya çevrilmiş orta musiqi məktəbində işləyib. 1930-1932-ci  Leningrad konservatoriyası yanında işçi fakultəsində və şəhərin musiqi texnikumlarında müəllimliyindən sonra Bakı konservatoriyasında ölümünədək bəstəkarlıq nəzəriyyəsi kafedrasına başçılıq edib, professor vəzifəsində işləmişdir. Konservatoriyanın tələbəsi ikən Q. Qarayev professor Rudolfün bəstəkarlıq sinfində təhsil alırdı (L. M. Rudolf həm də tarix – nəzəriyyə - bəstəkarlıq fakultəsinə başçılıq edirdi. )






Georgi G. Şaroyev - görkəmli rus pedaqoqları M. K. Benua və A. R. Yesipovanın şagirdi, Azərbaycan Dövlət konservatoriyasının professoru və Q. Qarayevin fortepiano üzrə müəllimi olmuşdur.

Üzeir Əbdul Hüseyn oğlu Hacıbəyov (5(18). IX. 1885-23. X. 1948) – böyük Azərbaycan (sovet) bəstəkarı, pedaqoq, yazıçı-jurnalist və ictimai xadimdir.

Istər konservatoriyanın, istər buradakı Azərbaycan xalq musiqisi rarixi və nəzəriyyəsi kafedrasının yaranması onun adı ilə baglıdır. Folklorun böyük bilicisi kimi o milli musiqinin məqam (lad) qanunauyğunluqlarını əsaslandıran biçimli nəzəri sistemin yaradıcışıdır.

Üzeir Hacıbəyovun sinfində Qara Qarayev “Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları” fənni keçirdi. Böyük musiqiçi ilk andan Q. Qarayevin gələcəkli istedadını aşkarlaya bilmişdi. Sonralar Q. Qarayev belə söyləyirdi: “O, əgər belə desək, mənim milli ruhum uğrunda çarpışırdı”.

Bütün böyük ustadlardakı kimi, Hacıbəyov təlimi sirf nəzəri çevrəni aşaraq, Azərbaycan məqamları (ladları) sistemini musiqi yaradıcılığı ilə sıx və üzvü şəkildə uzlaşdırırdı. Belə üzlaşmanın gəpəkliyi onunla bağlıydı ki, Azərbaycan musiqisində, - istər xalq yaradıciliğı yanrlarında, istərsə də xalq-professional musiqi sənətində (muğam və aşıq sənətində) – səs materialı və quruluş biçimlənməsinin, Avropa musiqisindəkindən daha artıq və olduqca qabarıq şəkildə, məqamın (ladın) qanunauyğunluğlarından böyük asılılığı var.

Qara Əbülfəz oğlu muəlliminə bəslədiyi sonsuz minnətdarlıgını ömrünün sonunadək qoruyub saxlamışdı. Üzeir Hacıbəyovun yaradıcılıgında və Azərbaycanda ilk violino, violonçel və fortepiano triosunda həyata keçirilən aşıq üslubu Qara Qarayevi 1965-ci ildə həmin asərin “Aşıqsayağı” simfonik transkripsiyasını yaratmağa ilhamlandırmışdı.
Qarayevin səsi
Qarayevin səsi

Dmitri Dmitriyeviş Şostakoviç (12(25). IX. 1906-1909. VIII. 1975) - görkəmli sovet bəstəkarı, pianoçu, pedaqoq və ictimai xadim.1943-cü ilin payizinda Moskvaya qayıdan Qara Qarayev, o zaman Moskva konservatoriyasının professoru Dm. Şostakoviç simfinə düşür. 
Ustadla şagirdinin ömürlük dostluğunu həm zövq, həm yaradıcılıq durumu, həm də həyata baxışları baxımından yaxınlıqlarının sonucu kimi açıqlana bilər. Bütün bunlar Qara Qarayevin tələbəlik illərindəki yaradıcılıqında həm kəmiyyət, həm də keyfiyyət göstəriləri ilə özünü aşkarlayıb. I simfoniya (1943), fortepiano üçün Sonata a-moll (1943), “Vətən” operası (1945), nəhayət, konservatoriyanı bitirkən (1946) yazılan II simfoniya, - bütün bunlar, şübhəsiz ki, Dm. Şostakoviç şagirdinin əsərləridirlər.